Badanie cytologiczne (cytologia)

Co to jest cytologia?

Mikroskopijna ocena komórek nabłonkowych

Badanie cytologiczne, jest badaniem prostym do wykonania, bezbolesnym dla kobiety i trwa kilka minut. Badanie cytologiczne polega na mikroskopowej ocenie wyglądu komórek nabłonkowych, które pokrywają szyjkę macicy i kanał szyjki po uprzednim ich utrwaleniu i wybarwieniu. W zależności od sposobu pobierania materiału wyróżnia się:

  • metodę pośrednią, polegającą na aspirowaniu (zasysaniu) treści zawierającej samoczynnie złuszczone komórki,
  • metodę bezpośrednią, polegającą na ścieraniu nabłonka z powierzchni błony śluzowej.

Najczęściej wykonywanym badaniem cytologicznym u kobiet jest ocena mikroskopowa komórek nabłonka wielowarstwowego płaskiego, pokrywającego część pochwową szyjki macicy, po uprzednim ich utrwaleniu i wybarwieniu metodą Papanicolaou.

Dlaczego warto wykonać badanie cytologiczne?

Wykrywanie stanów przedrakowych

Badanie cytologiczne szyjki macicy służy profilaktyce i wykrywaniu stanów przednowotworowych (przedrakowych) i raka inwazyjnego szyjki macicy, a także kontroli efektywności ich leczenia. Na podstawie badania cytologicznego ustala się dalsze postępowanie diagnostyczne. Ponadto, badanie cytologiczne umożliwia stwierdzenie zmian zapalnych pochwy oraz ocenę hormonalną cyklu miesiączkowego.

Rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy to jeden z najczęściej występujących nowotworów w Polsce. Co szósta kobieta cierpiąca na nowotwór ma raka szyjki macicy. Według danych statystycznych z 2009 roku ok. 1700 kobiet umiera rocznie z tego powodu.

Skrining cytologiczny - badanie przesiewowe

Cytologia jest rodzajem badania przesiewowego w kierunku raka szyjki macicy. Polega na pobraniu wymazów z zewnętrznego ujścia kanału i tarczy szyjki macicy. Dzięki wysokiej skuteczności i niskim kosztom to jedna z najbardziej popularnych metod przesiewowych (tzw. skrining). Badanie cytologiczne pozwala w dokładnym stopniu wykryć zarówno zmiany przedrakowe, jak również raka we wczesnym stadium choroby.

W sytuacji wykrycia dysplazji, czyli zmian przedrakowych, zlecana jest kolposkopia z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Badania te służą wstępnej analizie i rozpoznaniu stadium raka.

Czynniki zwiększające ryzyko raka szyjki macicy:

  • infekcje wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV),
  • dojrzały wiek (największe ryzyko występuje pomiędzy 45 - 55 r.ż.),
  • wczesne rozpoczęcie życia seksualnego,
  • duża liczba partnerów seksualnych,
  • duża liczba porodów,
  • niski status społeczny i ekonomiczny,
  • palenie papierosów,
  • wykryta wcześniej zmiana patologiczna w badaniu cytologicznym,
  • niemonogamiczni partnerzy sekskualni z infekcją HPV.

Z racji sporej popularności i efektywności cytologii szacuje się, że już przy objęciu badaniem przesiewowym 75% kobiet można zmniejszyć spadek umieralności kobiet na raka szyjki macicy o 25%. Badania kliniczne informują, że w przedziale 1,5 - 2% rozmazów cytologicznych wykazuje nieprawidłowości wymagające dalszego rozpoznania.

Kiedy powinno się wykonać cytologię?

Badanie cytologiczne pierwszy raz powinno zostać wykonane w okresie do 3 lat od rozpoczęcia aktywności seksualnej. W przypadku kobiet, które są dziewicami do 25. roku życia. Cytologia powinna być przeprowadzona kilka dni po okresie, ale nie później niż na tydzień przez kolejnym. Badanie należy powtarzać co najmniej raz w roku.

Kontakt w sprawie wizyty

Telefon 32 783 73 00

poniedziałek – piątek 8:00 – 21:00

sobota 8:00 – 13:00

Telefon formularz